سرطان دهانه رحم چیست ؟ علائم ، تشخیص و درمان آن
سرطان دهانه رحم هنگامی رخ میدهد که سلولهای غیر طبیعی شکل میگیرند و در گردن رحم، قسمت پایین رحم گسترش مییابند. هرساله بیش از ۱۲۰۰۰ مورد جدید از این بیماری در ایالات متحده آمریکا تشخیص داده میشود. یک واقعیت منحصر به فرد در مورد سرطان دهانه رحم این است که اکثر موارد توسط یک نوع ویروس ایجاد میشوند. سرطان دهانه رحم هنگامی که به موقع تشخیص داده شود، قابل درمان است.
سرطان دهانه رحم
علائم سرطان دهانه رحم
هنگامی که در ابتدا سلولهای گردن رحم غیر طبیعی میشوند، به ندرتنشانه هشدار دهندهایبروز میکند. همان طور که سرطان پیشرفت میکند ، علائمی همچون : ترشحات غیر معمول واژن ، خونریزی واژینال بین دوره های قاعدگی ، خونریزی پس از یائسگی ، خونریزی و یا درد در هنگام رابطه جنسی، بروز میکنند.
دلیل اصلی سرطان دهانه رحم
ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)گروه بزرگی از ویروسهااست. حدود ۴۰ نوع از این ویروس میتوانند نواحی تناسلی را آلوده کنند، و برخی از آنها تهدید بزرگی برایسرطان گردن رحممحسوب میشوند. عفونتهای اندام تناسلی با HPV معمولاً خود به خود رفع میشوند. اگر یکی از اینعفونتها مزمنشود، میتواند موجب تغییراتی در سلولهای گردن رحم شود. و این تغییرات همان تغییراتی هستند که میتوانندبه سرطانمنتهی شوند. در سراسر جهان، بیش از ۹۰ درصد از سرطانهای گردن رحم ناشی ازعفونت HPVهستند.
علائم عفونت HPV
عفونتهای HPV معمولاًهیچ نشانهایندارند و به خودی خود از بین میروند. برخی از انواع ویروس HPV ممکن است موجبزگیل تناسلیشوند، اما این گونهها مشابه گونههای مرتبط به سرطان گردن رحم نیستند. لازم به ذکر است که زگیلهای تناسلی حتی اگر درمان هم نشوند، بهسرطانتبدیل نخواهند شد. انواع خطرناک HPV سالها بدون ایجاد هیچ گونه نشانهای در بدن باقی میمانند.
چه افرادی در معرض خطر ویروس HPV هستند ؟
اکثر افرادی که رابطه جنسی مکرر دارند هم زنان و هم مردان در برخی ازمراحل زندگی خوددچار این ویروس میشوند. از آنجا که HPV نشانهای ندارد، میتواند عفونت را منتقل کند، حتی اگر سالها از زمانبرقراری رابطه جنسیبا فرد آلوده گذشته باشد. کاندوم میتواند خطر ابتلا به HPV را کمتر کند، اما به طور کامل فرد رادر برابر ویروسمحافظت نمیکند. HPV با سرطانهای فرج، واژن، آلت تناسلی، و مقعد و سرطان دهاندر هر دو جنسیتدر ارتباط است.
چگونه HPV موجب سرطان دهانه رحم میشود ؟
اگر یکی از گونههای خطرناک HPV در بدن بماند، میتواند موجب شکل گیریسلولهای غیر طبیعی در گردن رحمشود. این تغییرات پیش سرطانی به این معنی نیستند که شما سرطان دهانه رحم دارید. اما با گذشت زمان، سلولهای غیر طبیعی میتوانند به سلولهای سرطانی تبدیل شوند. هنگامی که سرطان ظاهر میشود، در مناطقگردن رحم و اطراف آنگسترش مییابد.
چه چیزهای دیگری موجب خطر می شوند ؟
میزان بالاتری از زنان اسپانیایی و آفریقایی-آمریکایی نسبت به زنان سفید پوست دچارسرطان گردن رحممیشوند. این خطر در زنان آلوده که سیگاری هستند، فرزند زیادی دارند، مدتی طولانی از قرص های پیشگیری از از بارداری استفاده میکنند و HIV مثبت و یا سیستم ایمنی ضعیف دارند، بالاتر میرود.
تشخیص به موقع: آزمایش پاپ اسمیر
آزمایش پاپ اسمیر یکی از آزمایشات بسیار موفق درتشخیص به موقع سرطاناست. سوآپ دهانه رحم میتواند اغلب قبل از ظاهر شدن سرطان،سلولهای غیر طبیعیرا آشکار کند. در سن ۲۱ سالگی، زنان باید هرسه سال انجام یک آزمایش پاپ اسمیر را شروع کنند. از سن ۳۰ تا ۶۵، زنانی که هر دو آزمایشپاپ اسمیر و تست HPVرا انجام میدهند میتوانند بین آزمایشات خود پنج سال وقفه قرار دهند. اما در زنان در معرض خطر بالاتر ممکن است نیاز به انجام آزمایش با فاصله زمانی کمتر باشد، بنابراین بهترین کار این است که باپزشک خودمشورت کنید. اجتناب از انجام آزمایش، خطر ابتلا بهسرطان پیش رونده دهانه رحمرا افزایش میدهد. توجه داشته باشید: شماپس از دریافت واکسن HPVباز هم به آزمایش پاپ اسمیر نیاز دارید چرا که این واکسن از تمام سرطانهای دهانه رحم جلوگیری نمیکند.
اگر تست پاپ اسمیر غیر طبیعی بود، چه کنیم ؟
اگر نتیجه آزمایش اختلالی جزئی را نشان میدهد، ممکن است بهآزمایش مجدد پاپ اسمیرنیاز داشته باشید. پزشک شما ممکن است برای بررسی بهتر هر گونه تغییر در بافت دهانه رحم و همچنیننمونه برداریبرای بررسی زیر میکروسکوپ، کولپوسکوپی که معاینهای با دستگاه بزرگنمایی روشنتر است را تجویز کند. اگر سلولهای غیر طبیعی پیش سرطانی باشند، میتوانند حذف شوند و یا از بین بروند. درمانهای مربوط به جلوگیری از پیشرفت سلولهای پیش سرطانیبه سرطان، بسیار موفق هستند.
تشخیص به موقع:
آزمایش DNA HPVدر برخی موارد، پزشکان ممکن است دستور دهند علاوه بر تست پاپ اسمیر،آزمایش HPV DNAرا نیز انجام دهید. این آزمایش وجود شکلهای پرخطر HPV را بررسی میکند. این آزمایش میتواند در ترکیب با آزمایش پاپ اسمیر برای غربالگری سرطان گردن رحم درزنان بالاتر از ۳۰ سالمورد استفاده قرار گیرد. همچنین این آزمایش میتواند برای هر سنی بعد ازنتیجه غیر طبیعی تست پاپاسمیرتوصیه شود.
تشخیص سرطان دهانه رحم: بیوپسی
بیوپسی شاملبرداشتن بافت گردن رحمبرای بررسی در آزمایشگاه است. آسیب شناس (پاتولوژیست) نمونه بافت را به منظور شناسایی تغییرات غیر طبیعی، سلولهای پیش سرطانی و سلولهای سرطانی بررسی میکند. در اغلب موارد، نمونه برداری در مطب پزشک درطول کولپوسکوپیانجام میشود. بیوپسی مخروطی اجازه میدهد تا آسیب شناس سلولهای غیر طبیعی زیر سطح دهانه رحم را بررسی کند، اما این آزمایش ممکن استنیاز به بیهوشیداشته باشد.
مراحل سرطان دهانه رحم
مرحله ۰ سلولهای سرطانی که تنها درسطح گردن رحمیافت شدهاند را توصیف میکند. سرطان پیشرفتهتر به چهار مرحله تقسیم شده است.مرحله اول سرطان فراتر از دهانه رحم و رحم رشد کرده است، اما بهدیوارههای لگن و یا بخش پایینتر واژنگسترش نیافته است.مرحله دوم سرطان به بخش پایینتر واژن و یا دیوارههای لگن گسترش یافته است.مرحله سوم تومور به بخش پایینتر واژن گسترش یافته است و ممکن استجریان ادراررا مسدود کند. در این مرحله سلولهای سرطانی به غدد لنفاوی گسترش نیافتهاند.مرحله چهارم پیشرفتهترین مرحلهسرطان دهانه رحماست. سرطان به اندامهای نزدیک و یا دیگر بخشهای بدن گسترش یافته است.
درمان: جراحی
اگر سرطان از مرحله دوم پیشرفت نکرده باشد، معمولاً برایحذف هر گونه بافتیکه ممکن است شامل سرطان باشد، جراحی توصیه میشود. گزینههای درمان جراحی از conization دهانه رحم برای هیسترکتومی ساده گرفته تا هیسترکتومی رادیکال متفاوت هستند.هیسترکتومی رادیکالشامل، حذف دهانه رحم و رحم و همچنینبرخی از بافتهای اطرافاست. جراح ممکن است لوله فالوپ، تخمدان و غدد لنفاوی نزدیک تومور را نیز حذف کند.
درمان: پرتو درمانی
پرتو درمانی خارجی، ازانرژی بالا اشعه Xبرای کشتن سلولهای سرطانی در منطقه مورد نظر استفاده میکند. همچنین میتواند به تخریب سلولهای سرطانی باقی مانده بعد از عمل جراحی کمک کند. پرتو درمانی داخلی یا براکی تراپی، ازمواد رادیواکتیواستفاده میکند که وارد تومور میشوند. زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم اغلب با ترکیبی از پرتودرمانی و شیمی درمانی درمان میشوند.عوارض جانبیمیتوانند شامل تعداد پایین سلول های خونی، احساس خستگی، ناراحتی معده، تهوع ، استفراغ، و اسهال باشند.
درمان: شیمی درمانی
شیمی درمانی برای رسیدن به سرطان در هر جای بدن از دارو استفاده میکند. هنگامی کهسرطان دهانه رحمبه اندامهای دور گسترش مییابد، شیمی درمانی میتواند گزینه درمانی اصلی باشد. بسته به داروها و دوزهای خاص، عوارض جانبی ممکن است شامل خستگی، کبودی، ریزش مو ، تهوع، استفراغ، و از دست دادن اشتها باشد.
مقابله با درمان سرطان
درمانهای سرطان ممکن است شما را خسته و یا به غذاها بی میل کنند. اما دریافت کالری کافی برایحفظ وزن سالمحائز اهمیت است. با یک متخصص تغذیه برای گرفتن راهنمایی در مورد داشتن رژیم غذایی مناسب برای درمان سرطان مشورت کنید.فعال ماندننیز حائز اهمیت است. ورزشهای سبک نیز میتوانند انرژی شما را افزایش دهند در عین حال تهوع و استرس را کاهش دهند. برای فهمیدن اینکه کدامفعالیتهای بدنیبرای شما مناسب هستند با پزشک مشورت کنید.
سرطان دهانه رحم و باروری
درمان برای سرطان دهانه رحم اغلب شامل برداشتن رحم و همچنین برداشتن تخمدانها می باشد، کهبارداریرا در آینده غیر ممکن میسازد. با این حال، اگر سرطان خیلی زود تشخیص داده شود، شما بعد از درمان جراحی نیز ممکن است قادر بهفرزندآوریباشید. یک روش به نام تراکلکتومی رادیکال میتواند دهانه رحم و بخشی از واژن را حذف کند در حالی که بیشتررحمسالم و دست نخوردهباقی بماند.
میزان زنده ماندن بیماران مبتلا به سرطان دهانه رحم
شانس زنده ماندن افراد مبتلا به سرطان گردن رحم به زمان تشخیص بیماری گره خورده است. به طور کلی تقریباً۶۸ درصد از زنانحداقل پنج سال پس از تشخیص زنده خواهند ماند. اما آمارها پیش بینی نمیکنند که چگونه هر فرد به درمانپاسخ مثبتخواهد داد.
واکسن برای کمک به جلوگیری سرطان دهانه رحم
در حال حاضر واکسنهایی برای خنثی کردندو نوع ویروس HPVکه به شدت به سرطان گردن رحم مرتبط هستند، در دسترساند. هم سرواریکس و هم گارداسیل (Gardasil) نیاز بهسه دوزدر طی یک دوره شش ماهه دارند. مطالعات نشان میدهند واکسنها درپیشگیری از عفونتهای مزمنبا دو نوع HPV که عامل ۷۰ درصد از سرطانهای دهانه رحم هستند، مؤثر میباشند. گارداسیل (Gardasil) فرد را در برابر دو نوع HPV که باعثزگیل تناسلیمیشوند نیز ایمن میکند. ثابت شده است که گارداسیل Gardasil)-9) به اندازه گارداسیل (Gardasil) برایپیشگیری از بیماریهایناشی از چهار نوع مشترک اچ پی وی (۶، ۱۱، ۱۶ و ۱۸)مؤثر است. همچنین فرد را در برابر پنج گونه دیگر ویروس اچ پی وی (۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲، و ۵۸) محافظت میکند.
چه کسانی بهتر است واکسن HPV را دریافت کنند؟
واکسن تنها برایجلوگیری از عفونت HPVاستفاده میشود نه درمان آن. واکسنها اگر قبل از اینکه فرد از نظر جنسی فعال شوند مورد استفاده قرار گیرند بیشترین تأثیر را دارند. CDC به پسران و دختران در سن ۹ تا ۲۶ سالگی دریافت یک سریواکسن HPVرا توصیه میکند.